Verzamelaars van kinderboeken zijn mensen die met veel liefde dit vaak verwaarloosde cultuurgoed voor verval en verloren gaan behoeden. Degenen die zich specialiseren in het verzamelen van bepaalde typen boeken, van werk uit bepaalde perioden, van bepaalde auteurs, illustratoren of onderwerpen, hebben vaak een grote kennis op hun terrein.

Beheerders van openbaar toegankelijke bewaarcollecties kinderboeken, in bibliotheken, universiteiten en musea, kunnen veel van hen leren, en samenwerking bij tentoonstellingen kan de kwaliteit daarvan verhogen. 

Uit kontakten met verzamelaars blijkt dat men over het algemeen eigen manieren heeft gevonden om boeken te beschrijven. Dat kan bij vergelijking van titelbeschrijvingen problemen opleveren, en uitwisseling van gegevens bemoeilijken.

Sinds een aantal jaren zijn er (internationale) afspraken over de wijze van titelbeschrijving. Het doel van die afspraken is, dat men in binnen- en buitenland, in elke taal, kan zien hoe een beschrijving begrepen moet worden. Wat de titel is, wat de ondertitel, de uitgever enzovoorts. Ook in verband met geautomatiseerde verwerking van deze gegevens zijn afspraken belangrijk. De handboeken op titel beschrijfterrein zijn nogal uitgebreid, en niet speciaal gericht op beschrijven van (oude) kinderboeken.

In de handleiding titelbeschrijving worden richtlijnen gegeven voor de meest voorkomende gevallen. Voor ingewikkelder titels kan men de hulp van een ter zake kundige bibliothecaris inroepen, of de handboeken bestuderen. 

De Genrethesaurus is bedoeld als een hulpmiddel bij onderzoek naar kinder- en jeugdliteratuur via het Centraal Bestand Kinderboeken  (CBK). In dit bestand tonen op dit moment acht instellingen hun bezit.

De registratie van kinderboeken, aanwezig in openbaar bezit, via een gemeenschappelijke catalogus is om meerdere redenen van belang:

-         bevorderen van onderzoek naar kinderboeken door vergroten van  de toegankelijkheid van het materiaal dat op verschillende plaatsen in Nederland wordt beheerd

-         mogelijkheden voor het afstemmen van aanschaf van deelnemers aan het CBK

-         overzicht ten behoeve van conserveringsmaatregelen voor dit cultureel erfgoed

Ontsluiting van het materiaal is een basisvoorwaarde voor succesvol onderzoek. Naast de formele beschrijving, waardoor men kan zoeken op auteurs, illustratoren, titelwoorden, uitgevers, drukkers en dergelijke, is inhoudelijke ontsluiting via trefwoorden, genres en annotaties van groot belang om de mogelijkheden die het materiaal biedt ten volle te kunnen benutten.

In deze 4^e druk zijn 456 voorkeurstermen en 124 verwijstermen opgenomen. Een eerste aanzet tot internationale uitwisseling is gegeven door vermelding van een (nog gering) aantal buitenlandse equivalenten van de termen. Dat behoeft nog verdere ontwikkeling. Op- en aanmerkingen graag naar jeannette.kok@kb.nl

Bijzondere boekvormen zijn boeken die opvallen door een ongebruikelijke vorm, een afwijkend formaat of een inhoud die niet slechts bestaat uit bedrukte pagina’s. Om verzamelaars, antiquaren en onderzoekers houvast te geven bij het beschrijven van deze boeken is het Hiërarchische Overzicht van  Bijzondere Boekvormen opgesteld.

Pop-upboeken, driedimensionale boeken, speelboeken en dergelijke kunnen hiermee adequaat worden beschreven.

Tot slot is er de Termenlijst die bedoeld is om de fysieke kenmerken van het (kinder)boek te beschrijven. Het gaat hierbij om zaken als soort illustraties (litho’s, houtsneden en -gravures), handgekleurd, bladen van stof, blindgestempelde omslagen enz. Zodra de termenlijst gereed is zal deze ook op de website worden geplaatst.

Klik op onderstaande link om door te gaan naar uw keuze

    Handleiding titelbeschrijving

    Genrethesaurus

    Hiërarchisch Overzicht van Bijzondere Boekvormen

    Termenlijst

    Schrijversinfo (Nannie van Wehl)