200 jaar Koninkrijk

Dit jaar wordt herdacht dat Nederland 200 jaar geleden haar onafhankelijkheid terugkreeg. Napoleon was verslagen, en prins Willem Frederik, de latere Koning Willem I, die in 1795 naar Engeland was gevlucht, werd gevraagd terug te keren naar Nederland. Op 30 november 1813 kwam hij op het strand van Scheveningen aan, waar hij door de bevolking welkom werd geheten.

Het Nationaal Comité 200 jaar Koninkrijk heeft tot eind 2015 zes evenementen gepland, en op 30 november 2013 vindt de eerste happening plaats. Acteur Huub Stapel speelt Willem, die in een sloep op het strand aankomt. Maar liefst 500 figuranten zijn bij de nagespeelde geschiedenis betrokken, defensie helpt ook een handje mee, en Koning Willem Alexander en Koningin Maxima zullen aanwezig zijn. De NOS zendt het spektakel rechtstreeks uit. Nu maar hopen dat er geen zware storm zal woeden.

Er zijn veel afbeeldingen van de historische gebeurtenis gemaakt, die kunt u hier zien. In kinderboeken en op centsprenten is de aankomst van 1813 ook vastgelegd. Hier volgt een selectie:

Afbeelding 1

Tussen 1819-1840 verscheen een centsprent met vaderlandse taferelen, die onder andere de aankomst van Willem I op het strand van Scheveningen in 1813 toont. De titel zegt het al: Hier ziet gij menig schoon taf’reel van trouw, beleid en moed. De prent verscheen bij J. Noorduijn in Gorinchem, en de houtsneden zijn gemaakt door  Alexander Cranendoncq (1799-1869). De houtblokken van deze prent  zijn erg afgesleten, en de vlekkenkleuring met blauw en oranje is wat uitgelopen, zodat de voorstelling niet erg duidelijk is. De schepen zijn nog zichtbaar op de achtergrond, de vlaggen wapperen, en Willem I komt hier met steek in de hand aan land, en de soldaten staan in de houding. Een vrouw in klederdracht is nog net zichtbaar aan de zijkant. Signatuur KB: Borms 0384.

Afbeelding 2  

Een afbeelding van de landing per sloep en de voortzetting van de tocht op een open wagen met een paard ervoor is een detail uit een centsprent uit 1846:Tafereelen uit de regering van Willem I, als souvereine vorst der Nederlanden: 1813-1815. Verschenen bij J. Schuitemaker in Purmerend in de reeks Prenten-magazijn voor de jeugd. Vaderlandsche geschiedenis; 4e jaargang, no. 19. Met de sjabloonkleuring in zachte tinten is het een sfeervolle afbeelding. Signatuur KB: Borms 0431.

Afbeelding 3

Meer dan 60 jaar later verscheen een kinderboek dat een beeld geeft van de landing op het strand en van de feestelijke ontvangst in Amsterdam. Het boek werd uitgegeven bij het jubileum van koning Willem III in 1874, en de inhoud bestaat uit gebeurtenissen uit de regering van de koningen Willem I, II en III. Feestgeschenk voor onze jongens en meisjes bij het zilvren feest van Z.M. den Koning, 12 mei 1849-1874 werd geschreven door historie-schrijver P.J. Andriessen en van fraaie in kleur gedrukte steendrukken voorzien, naar teekeningen van J.C. Leich, en gedrukt door Emrik & Binger in Haarlem. Signatuur KB: KW Ki 1818.

Afbeelding 4

Uit dezelfde feestuitgave komt een afbeelding van de ontvangst in Amsterdam. De turfdragers spannen de paarden uit en trekken zelf de koets.

De tekst zoals die voor de jonge lezer bij beide platen werd gemaakt wil ik u niet onthouden, zie hieronder.

Hoe Willem de Eerste in Amsterdam werd ontvangen

Jeannette Kok