J.N. Vinck, Antwerpen ca. 1790

-, T Kint lert de doctoren

 

 

Johannes Norbertus Vinck, werkzaam te Antwerpen van1789 tot1813, stamde uit een oud Antwerps boekdrukkersgeslacht. Reeds in 1682 vinden we een Adriaan Vinck ingeschreven als „meester boeckvercooper" in het Antwerps Sint-Lucas-gilde .

De firma Vinck was van het eind van de 17e tot omstreeks de helft van de 19e eeuw een van de belangrijkste uitgevers van volksboeken te Antwerpen. De meeste populaire titels als : De Vrouwe Peerle, Den Spiegel der Jonkheid, Reynaert de Vos, De Vier Hems-Kinderen, De Historie van den Ouden en den Jongen Tobias, Een Schoone Historie van Jan van Parys, De Dobbelen Zieletroost, Historie van den Profeet David, verschenen in hun fonds.

 

De prent van Joannes Norbertus Vinck is een zeldzame omgekeerde wereldprent zonder titel. De grote houtsnede is primitief is gesneden en de onderschriften zijn in het blok meegesneden. Het geheel maakt een uitermate onbeholpen indruk.

Niet alleen zijn de voorstellingen primitief gesneden; uit de meegesneden teksten blijkt dat de houtsnijder het Nederlands niet machtig was. Mogelijk was hij zelfs ongeletterd. De taferelen zijn traditioneel; wat opvalt is de willekeurige rangschikking. Zo staat de omgekeerde wereldbol niet op de eerste of laatste plaats, wat gebruikelijk is, maar op de voorlaatste. Vermoedelijk is dit blok niet voor J.N. Vinck gesneden; de houtsnijder had zijn adres dan, zoals gewoonlijk, in het blok meegesneden. De vele beschadigingen wekken ook de indruk dat het blok ten tijde van deze druk al een lang leven achter de rug had.

 

Het adres in boekdruk luidt: t’Antwerpen, By J.N. Vinck, Boek-drukker in’t Klap-dorp, in de 5 Ringen, No. 57.

Vindplaats: Verzameling Borms-Koop; Herkomst: Romantic Agony, Brussel, veiling november 2007, lot.164

 

Taferelen:

1. het kind onderwijst de leraar

2. de man spint en de vrouw trekt ten strijde

3. schepen varen op het land

4. kippen verscheuren de vos

5. de arme geeft de rijke

6. vissen vangen vogels

7. de kreupele draagt de gezonde

8. de dief brengt de schout op

9. de blinde leidt de ziende

10. het kind kastijdt de ouder

11. de ezel drijft de boer voort

12. vogels eten de man

13. het kind wiegt de moeder (hier: vader)

14. paarden  in de koets; de vrouw trekt de wagen

15. de os drijft de boer voor de ploeg

16. schapen vallen de wolf aan

17. de koning gaat te voet

18. het varken slacht de slager

19. het rund vilt de slager

20. de wagen trekt de ossen

21. de toren staat in de klok

22. het schaap scheert de herder

23. vogels nestelen in de bomen

24. de hen zit op de haan

25. de papegaai leert de man (in kooi) praten

26. vrouwen belegeren de stad

27. het kind voert de moeder

28. ratten vallen de kat aan

29. de zieke onderzoekt de dokter

30. vogels eten de kraai

31. omgekeerde de wereld(bol)

32. het hert jaagt op de jager 

 

Ingesneden teksten:

TKINTLERTDEDOCTOREN

HET W(Y)VE.TRECTNA D E    k RICH

TS CHIP VAERT OP TLANT   

DE HON DE REN ET ENDEA VOS

DE ARMENGEEF TDENRI KEN

DEvISSENVANGENDE VOGELEN

D E KREUPEL DRAEC HT D(E)GESONDE

DEKNECHTVAN T SYNMEESTER

DEBLINDE LEDTDESIEND E

TKINT CASTVT SV VA ER

DE ESELDRYFT SY  MEESTER

DE VOGELSETENDE MAN

TKINTWICHT SYVATER

DEDAME TRECKE DECAR OS

DE BOERETRECKE DE PLOECH

DE SCHAPE ETENDE VVOLF

DECONICK GAETDEFOET

TVERKENCAP TDE SLAGER

DENOSVILTDESLAGER

DE WAGE TREKTDEOSSEN

D ENTORE IN DE CLOC

TSCHAPSCHERT  DENHERTE

DI VISSE IN DEN DOOM

DEHINSYT OPDENHAEN

D E VANNE LERT SY ME ST ER

DE VVYV  BESTORMTHUYS

TKINT   SPIST    DEMO ER

DEMUYSE VANGEDECAT

DESYKE     BSIE HT VVATER

DEVOGELSETEN   DE CRAY

D E VERKERTE WERE LT

DENHERT VAN    DIAGER 

© 2001-2010 A.G.J.M. Borms. Bijgewerkt op 28 March 2010. Contact centsprenten@xs4all.nl. 

Overname, kopiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms.