Mundus

Onbekende Duitse uitgever , ca. 1620

MUNDUS PERVERSUS - Die umgekehrte Welt.

MUNDUS PERVERSUS Die umgekehrte Welt is een gravure uit de eerste helft van de 17e eeuw van een onbekende Duitse uitgever. Vijf rijen met ca. 26 deels in elkaar overlopende taferelen en onderschrift in Latijn en Duits. Deze prent is verwant met de Italiaanse prenten van het type Il mondo alla riversa; mogelijk gecopieerd naar de Bertelliprent. De taferelen zijn getrouw nagevolgd; nieuwe inventies treffen we hier niet op aan. Het rechterdeel van de prent ontbreekt, waardoor waarschijnlijk 4 afbeeldingen verdwenen zijn. Dit waren waarschijnlijk: het paard ment de mannen voor de wagen, schepen varen in de bergen, de boer geeft de geleerden raad en bejaarden lopen met molentjes.

Vindplaats: KB Brussel.

Afbeeldingen bij Lebeer (1939) p. 217, Cochiara (1981) afb. 27.

Taferelen
1. vrouwen trekken ten strijde
2. de ossen staan achter de wagen
3. het schaap scheert de herder
4. de zigeuner laat zich de toekomst voorspellen
5. mensen bedienen de dieren aan tafel
6. de ezel berijdt de man.
7. het kind beleert de ouderen
8. de zieke onderzoekt de arts
9. de koning gaat te voet; de boer te paard.
10. het rund speelt luit voor de ezel.
11. de ezel wast het hoofd van zijn baas.
12. de os slacht het hert.

[ afbeelding van de omgekeerde wereld.]
13. de dames lopen achter de meid.
14. het kind kastijd de vader.
15. de pachter laat de landeigenaar de grond bewerken.
16. de vrouw is bewapend; de man spint het garen.
17. de ezel drijft de beladen man.
18. de os drijft de mannen voor de ploeg.
19. prooien jagen het roofdier; jagen op zee.
20. vissen op ’t land; vissen nestelen in de boom.
21. de duif jaagt op de havik.
22. de geit jaagt op de leeuw.
23. de haan verjaagt de wolf; de haas de adelaar.
24. Zaaien op het water.

Teksten en verzen
1. Mulieres loco virorum militant
Weiber da die Statt einnehmen
Weil kein Man thut darnach ringen.
2. Boves trahuntur a curro
Wo der Wagen die Ochsen thut führen
Kan man kein guts führwerk verführen.
3. Ovis tondit pastorem
Wer hat jemal gehört
Das Schaf den Hirten schört.
4. Nobiles vaticinatur circulatori
Ein Gavilier thut sagen war
Der Zigeunerin was sie gethan hat
5. Nobiles asinorum serviunt.
Viel schöne Gäst man sieht alhier
Selbst warden auf die Cavalier.
6. Ein Man da geht als wie ein thier
Der Esel auf ihn reidet hier.
7. Infans senes docet.
Das Kind die Alten lehren mächt
Wie sie ihr sach solten thun recht.
8. Aegrotus Medico medicinam praebet.
Der Kranck beim Doctor thut eingeben
Was ihm dienlich …..??
9. …..??
Der Baûr sit dapfer auf …..??
Der König bettet ihm nach …??
10. Bos asinus faciunt musicam.
Ein schöne Music man da find
Die Laüten schlägt der Ochs dar sie der Essel singt.
11. Asinus lavat domino suo caput.
Der Essel thut sein Heren angreiffen
Wascht ihm sein Kopf, braucht kein Seiffen.
12. Bos exuit cervum.

Der Hirsch vom Ochs aussgezogen

Ist umgekehrt und ganz erlogen.

13. Ancillae obsequitur domina.
Frauen hie der Magd nach gehen
Offt thut es noch so geschen.
14. Puer patrem punit.
15. Mercenarius mandat domino suo.
Der Bauer dem Edelman zeigt
Wie viel zu hacken er hab heut.
17. Domina reget et vir net.
Die Frau da führt das Regenment
Der Man da einen Faden spint.
18. Asinus compellit hominem.
Die zwey ein Tausch getroffen han
Der Essel treibt und trägt der Man.
19. Hic hominem arant.
Die Menschen da ein Pflug hergehen
Der Ochs treibt und thut recht nach sehen.
20. Fera canes fugant.
Die Jagt kan so nicht bestehen
Wans Gewilt nach den Hünden soll gehen.
21. Pisces ostentat arboribus.
Die Fisch auf den Bäumen prangen
Und Vögel aus dem Wasser fangen.
22. Accipitur aufugit columbae.
Die beijden komen in der Streit
Dauben den Habich jagt gar weit.
23. Hircus leonem et felem fugat.
Der Bock verjagt den Löwen geschwint
Die Katz auch einer Mauss entrent.
24. Gallus vulpem fugat.
Der Vogelhan sich an Fuchsen wagt
Das Kühnlij den Adler fort jagt.
26. Vir in ….??

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.