Onbekende uitgever, Jativa   1858

EL MUNDO AL REVÉS   

 

 

 

Deze omgekeerde wereldprent in houtgravure is op blauw papier gedrukt te Jativa in de omgeving van Valencia te Spanje; volgens Helen Grant (1972, pg. 123) omstreeks 1858. De prent is genummerd met 1 en maakt dus mogelijk deel uit van een serie, hoewel ik van een prentdrukker te Jativa geen spoor heb kunnen vinden. Jativa wordt wel genoemd als plaats waar Spaanse drukkers hun prenten afzette, o.a. door Augusti Duran-Sanpere (1970, pp. 48, 75, 108)

De prent telt de voor Spaanse volksprenten gebruikelijke 48 afbeeldingen op 8 rijen in houtdruk met twee-regelige versjes in boekdruk. 

Een paar opvallende zaken.

1. het adres in afwijkende druk zou er op kunnen wijzen dat Jativa niet de eerste uitgever/drukker van de prent is geweest. Hoewel Helen Grant Jativa als plaats van productie en eerste druk vermeld. Waarop zij dit baseert is niet duidelijk.

2. het adres inhoudelijk: Jativa.- drukkerij en grote fabriek van (heiligen)prenten, mannekesbladen en schooltassen voor de scholen, drukwerk geproduceerd door machines aangedreven door water en stoom. Hierbij valt op de de prenten expliciet voor schoolgebruik zijn vervaardigd.

3. op de prent een aantal voorstellingen die ik nog niet eerder tegenkwam, dus geen 'slaafse copie'  om dat versleten clichee van De Meyer nog eens te gebruiken. Bijvoorbeeld: ballonnen op de grond en treinen in de lucht, de tuba die de blazer blaast. Ook de weergave van traditionele taferelen is vaak origineel, althans ik kwam niet eerder zo tegen.

 

Vindplaats: verz. Borms-Koop

literatuur: Helen Grant (1972), pg. 123

taferelen: 

1. de stad in de lucht; zon en maan op aarde

2. paarden beslaan de smid

3. schapen scheren de herder

4. de meid draagt de dame het werk op

5. het schaap draait de kok aan het spit

6. de hond heeft zijn baas (troubadour)aan de lijn

7. de kalkoen draagt een mand met vrouw op de kop

8. varkens wegen de gedode slager N

9. de os drijft de mannen voor de ploeg

10. de kat in de kooi; de muis er buiten

11. kippen jagen op de vos

12. het paard geeft de ruiter hooi in de stal

13. de vrouw in de kooi; de vogel er buiten

14. de hond dresseert zijn baas

15. hond met buikorgel laat de kermisklant dansen N

16. muizen jagen op de kat

17. de ruiter draagt het paard

18. de man spint en de vrouw smeedt ijzer N

19. de ezel drijft de beladen man voort

20. de haas schiet de jager

21. de vis heeft de visser aan de haak

22. de kat geeft zijn bazin een muis

23. de heer bedient zijn knecht

24. varkens slachten de slager

 

25. leerlingen geven de leraar les

26. het schaap schuift de kok de oven in N

27. de stier steekt het zwaar in de torreador

28. de haan slacht de meid

29. de man trekt het paard in een wagen

30. de kat geeft zijn baas slachtafval N

31. vrouwen brengen een man een serenade (of aubade)

32. het schaap hoedt de kudde mensen

33. de man als vrouw gekleed en andersom

34. de trein rijdt in de lucht, ballonnen varen op het land

35. de tuba blaast de muzikant

36. de rat doodt de kat

37. de rat jaagt op de vrouw

38. de stier slacht de slager

39. de vlieger laat een jongen op N

40. de vos slaat de vrouw die een kip stal N

41. de klok luidt de kapelaan N

42. de invalide bedelaar geeft een aalmoes

43. de ezel drijft de man aan de watermolen

44. het lam verjaagt de wolf

45. mensen in kooien, de hyena erbuiten

46. varkens maken worst (van mensenvlees) N

47. de dood smeekt om langer leven

48. de man draagt de duivel naar de hel.

teksten

1. Observa con attencion

del mundo la aberracion

2. Es menester ir con tiento,

porque es malo este jumento

3. De la lana que saquemos,

blandos colchones haremos.

4. Quanto me haras padecer

hasta que sepas barrer!

5. Despues que este bien asado,

sera esquisito bocado

6. Auda muchache con tino,

no perdamos el camino.

7. Me cogeria un trastorno

si mal saliera del horno.

8. A las quince debe estar,

segun puedo calcular.

9. Garboso, arrima al pulido,

que sale el surco torcido.

10. Segun liego a vislumbrar,

gatito, voy almorzar.

11. No vuelvas mas, atrevida,

si en en algo estimas la vida.

12. Come, corzo, la cebada,

y no desperdicies nada.

13. Si ase ensenandose va,

muy pronto dira…mama.

14. Soste la casa, leal,

que es de un pobre menestral.

15. Vamos, monsieur, bailando,

asi iremos el pan ganando

16. Sin escuchar mas razones,

huye de hambrientos ratones.

17. Quieto, perla, no te espantes,

dejame poner los guantes.

18. Hila aprisa, gran vellaco,

mientras el jierro machaco

19. Arre burrode un judio

no hay trabjo como el mio.

20. Vaya un tiro con certeza,

He muerto una buena pieza.

21. Que mal pican los malditos,

no saco mas que hombrecicos.

22. Toma minima un raotn,

mas tierno que el requeson.

23. Venga el refresco, menguado,

sirve bien a tu criado.

24. Sabroso sera el tocino

de este cebado cochino.

 

25. Por vuestra inaplicacion,

sufrit tan dura leccion

26. Comere cuan caballero,

asadito este carnero.

27. Al primer pase te mato,

pues soy mas diestero que el Tato.

28. Ya que tengo un convidado,

hare esta polla en guisado

29. Con tal caballo y lando,

quien mas dichoso que yo.

30. Vivir no me deja en paz,

un animal tan voraz.

31. A somate a ese balcon,

prenda de mi corazon.

32. Mientras pacen mis ovejas,

de cordel hago madejas.

33. Quereis, pichona, mi brazo,

tomadio sin embarazo.

34. Por los aires cual gilguero,

va el ferro-carril ligero.

35. Toco con mucha finura,

por mi buena embecadura.

36. Por atrevido gloton,

muera a garras de un raton.

37. Deja perra las morcillas,

e te rompo las costillas.

38. La pierna de un carnicero,

vendo por poco dinero.

39. Paragas ya que caiste,

los pollos que te comiste.

41. Segundo toque, senores,

a misa de cazadores.

42. Dela usted ailgun dinero

a este rico caballero.

43. Auda mostrenco rodando,

que el tiempo se va passando.

44. Huye lobo carnicero

del valeroso cordero.

Es este fiero animal,

la liena del Cenagal.

46. Buenas morcillas haremos,

y co paz las comeremos.

47. No me hiera tu guadana,

depon la colera y sana.

48. Al infierno vas, menguadao

a ser vivo achicherrado.

 

© 2001-2010 A.G.J.M. Borms. Bijgewerkt op 15 December 2009.

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.