De Groot

De firma De Groot te Amsterdam, ca. 1725

De Nieuwe verkeerde Wereldt.

Het drukkersgeslacht De Groot was sinds ca. 1640 meer dan honderd jaar werkzaam te Amsterdam. Van Gysbert de Groot zijn twee laat-zeventiende eeuwse centprenten bekend; van zijn weduwe slechts zeven.[1] Wel zijn er talrijke boeken bekend onder meer van Jan Van der Dale en ook een aantal school- en volksboekjes. De meeste centsprenten die uit dit fonds overbleven zijn gedrukt door de erven van Gysberts weduwe werkzaam in Amsterdam van 1719 tot 1738. De prenten zijn vrijwel allemaal zonder nummer uitgegeven zodat het onmogelijk is een schatting te geven van de omvang van het prentfonds. De drukkers fungeerden ook nog als wederverkopers van de prenten van Kannewet, wat de reconstructie compliceert. De erven drukten ook werk van Brederoo, Foquenbroch, Cats en Vondel, naast populaire boekjes zoals de Historie van David.

De nieuwe verkeerde wereldt heeft 36 taferelen op 6 rijen en verraadt al in de titel dat het om een navolging gaat. Welke prent als voorbeeld heeft gediend is niet bekend, maar er zijn overeenkomsten met de prenten van Muller en van Isaak van der Putte, nr 210 die uit dezelfde periode stamt. De meeste taferelen zijn al bekend van vroegere prenten, maar er zijn ook een paar nieuwe inventies. De dief vangt de schout, vogels eten de man en het pikante de koe melkt de boerin kwamen we nog niet eerder tegen. Bij de broek om de hals dragen gaat het waarschijnlijk om een spreekwoord of zegswijze.De prent heeft als adres: t’ Amsterdam, By d’Erve van de Wed: Gysbert de Groot, Boek-verkoper op de Nieuwe-Dijk.

Vindplaats: verz. Borms-Koop.
1. Meyer (1962) p. 148 ev.

Taferelen en teksten

De Apen singen musiek.
De blinde leyd de siende.
De Dief vangt de Schout.
De verkeerde wereld.
Hij draagt de Broek om de hals.
De Uyl ryd op de Bok.
’t Kind kastyd zyn Vader.
De Ezel dryft zyn Meester.
De Vogelen eten de Man.
De Os vilt de Slager.
’t Schaap scheert de Herder
De wagen trekt de Ossen.
De Ezel schept water.
’t Paart schropt de Vloer.
De Os karrent de Booter.
De Juffers trekken de Karos.
De Boeren trekken de Ploeg.
De Koe melkt de boerin.

’t Kind voed de Moeder.

De Oliphant danst op de Koort.
’t Varken schropt de Slager
De kreupele draagt de gesonde.
’t Wyf trekt te Kryg.
’t Kind leert zijn Meester.
De Vogelen nestelen in ’t Water.
De Vissen nestelen in de Boom.
De Papegaay leert de Man klappen.
De huysen staan met de Gevel onder.
’t Hart loopt de Jager na.
’t Schip zeylt in de Duynen.
De Arme geeft de Ryke
’t Kind wiegt zyn Vader.
De Kerk staat op de Tooren.
Komt met zyn water by de zieke.
De doode dragen de levendige.
De doode begraven de levendigen.

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.