De firma Basset te Parijs, ca. 1795

-, Les enfants menent leur mere à la lisière.

De firma Basset was één van de belangrijkste uitgevers uit de rue Saint-Jacques, werkzaam vanaf circa 1700 tot 1865. In deze ruim 150 jaar hebben de Bassets allerlei prenten uitgegeven: van artistieke, luxe uitgevoerde kunstprenten en allerhand goedkoop drukwerk tot behangpapier. In de tijd van de revolutie en de wisselende politieke verhoudingen in de tijd daarna was Basset slim genoeg om steeds tijdig de bakens te verzetten en werd steeds beschouwd als steunpilaar van het heersende regime. Zo veranderde hij in 1790 zijn uithangbord A Sainte Geneviève in Au Basset en vermeldde een almanak dat Basset goed werk leverde door caricaturen van aristocraten te publiceren. In Goncourts La société français sous la Revolution heet het: Basset est un grand allié de la Révolution.  Desondanks werd zijn bedrijf in 1794 onderworpen aan een grondig onderzoek, waarbij zijn 6000 koperplaten werden beoordeeld op ‘tekenen van feodaliteit’. Hoe dit onderzoek afliep wordt niet vermeldt.* Omstreeks 1850 werd  de gravure vervangen door de lithografie. Prenten van de Bassets vonden verspreiding door heel Frankrijk, maar daarnaast ook in Spanje, Italië en Rusland.

Van Basset zijn vier omgekeerde wereldprenten bekend. De prenten met nummer 240 en 241 zijn fraai gekleurde kopergravures. De afgebeelde kopergravure met nr. 241 is uitgegeven in de periode tussen 1790 en 1805. Drie rijen met 4 taferelen en ingesneden onderschriften die onderste boven zijn afgedrukt, waarvan een aantal nieuwe verbeeldingen van de omgekeerde wereld zijn: kinderen leiden hun moeder aan een tuigje, de vrouw tuigt haar man af, schoenpoetser laat de klant zijn schoenen poetsen, de aap laat zijn baas door een hoepel springen en tijgers doden een man die een tijger aanvalt.

Het adres luidt: A Paris chez Basset Md. D’Estampes et Fabriquant de Papiers peints Rue St. Jacques au coin de celle des Mathurins No. 670.           

Afbeelding: Tristan 1980, afb. 104.

lit.: Préaud p. 46

Taferelen:

1. kinderen leiden hun moeder aan een tuigje
2. het kind voert de moeder
3. de vrouw tuigt haar man af, de man spint het garen
4. de schoenpoetser laat de klant zijn schoenen poetsen
5. de aap laat zijn baas door een hoepel springen
6. de baas volgt zijn hond
7. het paard roskamt de ruiter
8. de papegaai leert de man op een vogelstok praten
9. de ploeg trekt de ossen
10. de wagen trekt het paard
11. tijgers doden een man die een tijger aanvalt
12. de ezel ment de man voor de wagen

Teksten en verzen:

1. Les enfants menent leur mere à la lisière
2. La petite fille fait manger la bouillie à sa mere
3. La femme corrige son mari pour n’avoir pas fait sa tâche
4. Le decroteur se fait décroter par sa pratique
5. Le Singe fait sauter son maître dans un Cerceau
6. Le Chien fait rapporter à son maitre
7. Le cheval étrille son maître
8. Le Perroquet sort de sa cage pour donner à manger à l’homme perché sur son baton
9. La charrue devant les bœufs
10. La Charelle devant le cheval
11. Les Tigres tuent l’homme qui les dévorait
12. 12. Martin l’Ane se fait tirer par l’homme attellé à la charette

© 2001-2008 A.G.J.M. Borms. Bijgewerkt op 24 August 2008.

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.