Onbekende Russische uitgever, na 1850

The bull that did not want to be a bull and became a butcher.

Russische kopergravure gecopieerd naar de 18^e eeuwse prent van Akhmetieff; de teksten zijn afwijkend en de afbeeldingen verschillen in details. De prent werd in 1842 getroffen door een maatregel van de censuur. Het werd gezien als een satire op het bewind van de Tsaar, waarbij het volk (de os) in opstand komt tegen de onderdrukker. De productie van Russische (volks)prenten had zwaar te lijden van de censuur. Tot het derde kwart van de 17e eeuw was de productie en omvangrijke import van prenten betrekkelijk vrij. De orthodox kerkelijke overheid stoorde zich aan de vrijzinnige weergave van heiligen en bijbelse taferelen. Patriarch Joachim verbood deze prenten en liet op ze grote schaal vernietigen. In een aantal decreten werd precies voorgeschreven hoe de religieuze afbeeldingen er uit moesten zien. Ook de burgerlijke overheid scherpte de censuur aan ook voor portretten van de tsaar en de tsarina werden gedetailleerde voorschriften gegeven. Prenten die daaraan niet voldeden werden geconfisceerd en vernietigd. Dramatisch was een actie van de goeverneur-generaal van Moskou rond 1850, waarbij alle koperplaten van afbeeldingen die de censors niet aan stonden door de politie uit de drukkerijen werden gehaald en naar klokkengieterijen afgevoerd. Met de invoering van de lithografie herstelde de productie van de goedkope volksprenten zich weer.

Ducharte beweert dat deze prent ‘…zonder twijfel is gecopieerd naar een Frans origineel…’, waarbij hij verzuimt aan te geven naar welke prent is gecopieerd. De prent vertoont meer overeenkomst met Jedermann, een prent met Duitse en Italiaanse titel uit omstreeks 1750. Met name de man met de laars op het hoofd heb ik op Franse OW-prenten niet aangetroffen.

Afbeeldingen met beschrijving in Duchartre (1961) p. 36 en Kunzle (1973) afb.10-66. Ook bij Rovinskii.

Literatuur: Lubok (1984) p. 48.

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.