H. van Munster en Zoon te Amsterdam

Volgens Waller opende
Hendrik van Munster in 1807 een drukkerij op de Achterburgwal bij de Gasthuismoolensteeg te Amsterdam.
Een 8e druk van Martinus Nieuwenhuyzens Schoolboekjen van vaderlandsche
deugden... heeft als imprint TE AMSTERDAM, bij HARMANUS KEYZER, CORNELIS DE VRIES, EN HENDRIK VAN MUNSTER, Boekverkoopers, 1798. Was Hendrik al 9 jaar eerder als boekverkoper werkzaam? En wie had in 1798 de beschikking over de houtblokken, waarschijnlijk eerder gebruikt voor
een centsprent door Jan Nieuwenhuyzen (nr. 15)? In
1810 nam hij zijn zoon op in het bedrijf en zij
werkten tot 1834 in de Warmoesstraat nr. 7 onder de naam H. van Munster en Zoon. Na Hendriksoverlijden bleef de firma tot 1914 actief onder de naam Erven H. van Munster en Zoon.
De Van Munsters verzorgden veel uitgaven van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, zoals prijsverhandelingen, redevoeringen, reglementen, liedboe
ken,
schoolboekjes enz.
maar ook het Volkslees of onderwijzers handboek en zedekundige handboeken voor de jeugd en voor zeevarenden. Daarnaast gaven zij toneel en poëzie uit. Meestal werkten zij samen met andere drukkers zoals Cornelis de Vries en Johannes van der Heij. Zo zag bijvoorbeeld Aanwijzing van het schadelijke en gevaarlijke
gelegen in het raadplegen van kwakzalvers, oliekoopen en dergelijken, of voor zich zelven, of voor de zijnen : als mede in het gebruiken van geneesmiddelen, die men onder den naam van universeel uitvent , een prijsverhandeling
tegen de kwakzalverij door Jacob Friedrich Christian Sebastian in 1810 het licht. Ook herdrukten zij van andere
uitgevers overgenomen werken o.a. van C.G. Salzmann en J.H. Campe. Voor de jeugd werden schoolboekjes en centsprenten
uitgegeven. De relatie van de drukker met het Nut was ongetwijfeld heel profijtelijk. Het Nut met duizenden leden nam het drukwerk in grote aantallen af en een grote afzet voor bijvoorbeeld schoolboekjes was verzekerd. Het schoolboekje met
Levensschetsen van vaderlandsche mannen en vrouwen...beleefde in 1837 zijn twaalfde druk. In 1819 verscheen een serie van 6 prentenboekjes in kwarto, geïllustreerd met
houtsneden die gebruikt waren voor centsprenten; later door de erven in gewijzigde
samenstelling opnieuw uitgegeven.
Volgens De Meyer is de firma pas na 1818 in het bezit gekomen van de blokken van de „nutsprenten", de prenten voorzien van het zegel van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, voordien uitgegeven door J. Bouwer en D. le Jolle. H. van Munster & Zoon hebben deze prenten herdrukt en vier nieuwe prenten uitgegeven (A, B, DD en EE).
Prentlijst
Voor afkortingen in de prentbeschrijving klik hier.
A. Nederlandsche Weldadigheid. 12 hsnn. ges. A. Cranendoncq, voorstellingen betreffende weldadigheid. (nieuw)
A. In deeze Prent zullen de Kinderen kunnen opmerken: dat de aart van elk Gewest, en de bijzondere kleeding van elk Volk, de Menschen van elkander en zeer duidelijk doen onderscheiden. 8 hsnn. ges. Oortman, mensen van verschillende landen en werelddelen.
B. Nederlandsche Spreekwoorden| in voorstellingen. 20 hsnn. ges. A. Cranendoncq. (nieuw)
B. Lieve Kinderen! deeze onderstaande Voorbeelden zullen u leeren: dat, om door een Handboom, met weinig Magt veel Kragt uit te oefnen... 2 regels, 8 hsnn. ges. Oortman, werktuigkunde.
C. Vaderlandsche Mannen en Vrouwen. 12 hsnn. (=H)
C. Neemt gij, 5 Leezer! naam en kragt | Van ieder Werktuig wel in acht... 6 vss. 12 hsnn., werktuigen.
D. Wie stelt der Menschen oefning perk... 6 vss. 12 hsnn. ges. Oortman, ambachten. (=E)
D. Zie, Leezer! hier Verscheidenheid Van Bouwmans nutten arrebeid... 6 vss. 12 hsnn. ges. Oortman, landbouw.
E. Wie stelt der Menschen oefning perk... 6 vss. 12 hsnn. ges. Oortman, ambachten.
F. Dees Kinderprent leert, kort en goed, || Wat nut de Werktuigkundige doet... 4 vss. 8 hsnn., werktuigen.
G. Zonder Geld door 't land te wandlen, || Is, als zonder Waaren, handlcn. || Let dus, Leezcr! op de Munt, || Daar gij
veel voor koopen kunt. 34 hsnn., afbeelding van 17 munten, voorzijde en achterzijde.
H. Vaderlandsche Mannen en Vrouwen. 12 hsnn.
I. o Lieve Kindren! ziet de Dieren op dcez' print; Kent hunnen naam en aart, als gij hen leevend vindt. 12 hsnn.,
dieren.
K. Daar Jongens, Meisjens, hebt ge een Print, Waar op gij keur van Voglen vindt. 12 hsnn.
L. De dieren, Kind'ren! die deez' Printen u vertoonen, En Water, Aarde of Lucht bewoonen, Tweeslachtig des
genoemd, verdienen in der daad, Dat gij htinn' naam en aart opmerkzaam gadeslaat. 12 hsnn.,tweeslachtigen.
M. Ziet, Kinders! op deez' print verscheidenheid van Visch, Die ons de Zee verschaft, meest smaaklijk op den disch.
12 hsnn., vissen.
N. Door Visschen, in deez' Print vertoond, Zijn 's Lands Rivieren rijk bewoond. 12 hsnn., vissen.
O. Beschouw, 6 jeugd! deez' Print; lach vrij bij deeze Plaat, Maar lees aandachtig ook hetgeen 'er onder staat, 1 hsn.
ges. Oortman, kwakzalver Jurgen.
P. ô Kinders! ziet in deez' Tafrelen Uw Broeders en uw Zusters spelen. 12 hsnn., kinderspelen.
Q. Kinder-deugden en Gebreken || Ziet ge in deze Printjes spreken... 4 vss. 16 hsnn. ges. G.O.(ortman).
R. Besef, ê Hollands Jeugd! als gij deez' Prent beschouwt, || 't ontzettend onderscheid, dat tusschen 't dobb'rend hout || 't zij van den boom of vlot, dat eerst tot vaartuig strekke, || En tusschen 't Zeekasteel, het Linieschip, bestaat... 12 vss. 12 schepen.
S. Kinder-deugden en Gebreken || Ziet ge in deze Printjes spreken... 4 vss. 16 hsnn. ges. G.O.(ortman).
T. Dat Gij, o Jeugd! in deze print, Alhier u zelve spelend vindt! 12 hsnn. ges. G. Oortman, kinderspelen.
U. Een twaalftal Schepen, lieve jeugd! || Wordt in deez' Prent u geboden... 12 vss. 12 hsnn., schepen.
V. Hier kunt gij Voor- en Tegenspoed, || Van twee opregte, brave Lien, || Van Hendrik en van Anna, zien... 6 vss. 12 hsnn.
W. Ziet kinders! in deez print verbeeld, || Wat rampen jeugd en losheid teelt, || En denkt toch niet, dat, bij berouw, || Elk zulk een Vader vinden zou. 12 hsnn., parabel va^Bé verloren zoon.
X. Ziet, Kinderen! voor uw oog vertoond, || Hoe somtijds 't Medelijden woont || Bij zulk een dien we een vijand wanen. || Schoon Joden en Samaritanen... 8 vss. 12 hsnn., parabel van de barmhartige Samaritaan.
Y. Verheugt u, Kinderen! uit Boer of Burgerstand, Dcez' print wijst u in 't Rund de goudmijn van het land. 12 hsnn., veeteelt.
Z. Voorbeelden van Edelmoedige, Menschlievende en Grootmoedige Bedrijven. 9 hsnn. ges. Numan, J. en G. Oortman, voorstellingen uit de vader-landsche geschiedenis.
AA. Schep hier vermaak, 3 lieve Jeugd! In de Amster-damsche Kermisvreugd. 12 hsnn.
BB. ó Jeugd! zie in deez' prent hoe 't lot van Jozef toont, || Dat de onschuld somtijds lijdt, Maar God redt en loont. 8 hsnn. ges. G. Oortman, geschiedenis van Jozef en zijn broeders.
CC. Belangrijke Gebeurtenissen, voorgevallen onder de opvolgende Vorsten van den huize Oranje Nassau. 9 hsnn. ges. Jacob Plugger 1818.
DD. De nieuwe Jan de Wasscher. 16 hsnn. (nieuw)
EE. o Kinderen! in deez' Bijbelprent, Wordt u het land en werkzaam leven, Van Koning David voorgesteld, In Samuëls verhaal beschreven. 2 hsnn. ges. J. Plugger, Davids leven. (nieuw)