Kind & Papier

Nicolaas Cornel te Rotterdam

 

 

start


Nicolaas Cornel (1756-1841) vestigde zich in 1777 als drukker en later als boekverkoper aan de Meent, hoek 2de Lombartstraat 253. Hier bleef hij tot 1803 werkzaam.
Als bekend Prinsgezinde kreeg hij begin 1787, tijdens de Bataafse tijd, een verkoopverbod opgelegd. Deze resolutie werd trouwens aan het eind van hetzelfde jaar weer opgeheven. Hij had inmiddels een contract gesloten met Jacob van Baalen die zogenaamd de voorraden en de winkel kocht. Cornel bleef echter op hetzelfde adres wonen en zette zijn handel voort. Van 1803-1807 voerde de firma de naam: 'Cornel en Van Baalen' en van 1822-1825: 'Nicolaas Cornel en Jacobus Pippijn'.
Een rekwest van Nicolaas Cornel aan de stad Rotterdam, van 14 october 1787, geeft een kijkje op de activiteit van deze uitgever. Hij vraagt octrooi op de uitgave van de Rotterdamse Almanak voor de tijd van 15 jaar, ook op de nieuwjaarsprenten: „de prenten welke men gewoon is bij de aanvang van het jaar aan de burgerije te presenteren, met uitsluiting van alle anderen...". Hem wordt inderdaad op 17 april 1788 toegestaan het alleenrecht tot het „drukken of laten drukken van de karremans-, klap wakers-, lantaarnaanstekers-, kraankinders-, toorn wachters- en nieuwjaarsprenten".
In april 1831 worden de fondsartikelen van N. Cornel mede vermeld op de aankondiging van een publieke veiling ingericht door T.J. Wijnhoven-Hendriksen te Rotterdam : „Te houden eene verkoopinge van ongebonden boeken en copijen gedeeltelijk uit het fonds van den eerst ondergeteekende (N. Cornel) benevens een tweede fonds...". In 1832 werd de zaak, na te zijn verkocht, gesloten.

Uit het fonds van Nicolaas Cornel zijn slechts drie prenten bewaard, waarvan één zonder volgnummer, en de twee overige gemerkt met de nummers 2 en 31. Twee van deze drie prenten zijn gesigneerd H. van Lubeek, de Nederlandse houtgraveur die ook voor verschillende andere Rotterdamse uitgevers van kinderprenten heeft gewerkt, namelijk voor J. Scheffers, J. Hendriksen en J. Thompson.
De houtblokken van de ongenummerde prent met de afbeelding van de askar en van de burgerwacht zullen hoogstwaarschijnlijk vroeger wel gediend hebben voor het drukken van de nieuwjaars-wens van „de karremans" en van „de klapwakers".
De prent nr. 2 „Steeven Lieven Steeven" is later in het bezit gekomen van P J. Masier (werkzaam 1828-1843). Dit kan gebeurd zijn na de veiling van het fonds Cornel. Maar het is niet uitgesloten dat de prenten van Cornel reeds vroeger overgemaakt waren aan J. Scheffers, en via A. Rijke in het bezit waren gekomen van P.J. Masier.

 

Prentlijst

1. onbekend
2. Sie daar al weer wat nieuws / van Steeven lievenSteeven: Jongens / loopt / en koopt wyl zij noch in 't Leven. 24 hsnn. ges. H. v. Lubeek, dienstmeid Steeven; coll. N.O.M.
3-30. onbekend
31. Komt hier nu Kinders reyn, en lees dees Vogels al: Gy hebt met groot en kleyn, hier Honderd in 't getal. 24 hsnn., grote vogelkooi, coll. Waller 2.
-.-. 2 hsnn. ges. Lubeek, askar en burgerwacht, verz. Waller 2.

Literatuur: De Meyer 1962, p. 114.

Voor de literatuurlijst klik hier.

 

© 2001-2010 A.G.J.M. Borms. Bijgewerkt op 26 August 2010.

Overname, copiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afbeeldingen is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. Contact centsprenten@xs4all.nl.